Działa od dwóch lat, choć społeczność polskich polarników czekała na nie już od lat 80. Muzeum Badań Polarnych w Puławach, bo to o nim mowa, stanowi nie lada gratkę dla miłośników nietuzinkowych miejsc na mapie Polski.
Placówka oficjalnie rozpoczęła swoją działalność 21 lutego 2024 roku, a jej siedziba znajduje się przy ul. 4 Pułku Piechoty Wojska Polskiego 18 w Puławach. Do Kazimierza Dolnego jest stąd niecałe 15 kilometrów, a do Nałęczowa – 30. Nie mówiąc już o sąsiadującym po drugiej stronie ulicy kompleksie Pałacu Czartoryskich, który również warto odwiedzić.
Jest mi niezmiernie miło dzielić się z Wami tym tekstem – jestem sekretarzem Rady Muzealnej przy MBP na drugą kadencję (2026-2030) i bardzo mocno kibicuję działalności tej jednostki! Miałam także przyjemność być na jej otwarciu, o czym możecie przeczytać w moim innym tekście:
Wiek polarnej historii
Celem muzeum jest zachowanie i propagowanie dziedzictwa polskiej polarystyki – ponad stuletniej historii wypraw badawczych do Arktyki i Antarktyki, którą symbolicznie otwiera udział Henryka Arctowskiego i Antoniego Bolesława Dobrowolskiego w Belgijskiej Wyprawie Antarktycznej na statku Belgica pod koniec XIX wieku. Jednostka popularyzuje dokonania historycznych i współczesnych badaczek i badaczy polarnych, a także działalność naukową stacji w rejonach polarnych, jakimi zarządza nasz kraj (dwie stacje całoroczne i kilka baz działających w okresie letnim).
W ofercie mamy wystawy stałe, prezentujące środowisko geograficzne i przyrodnicze obszarów polarnych, historię odkryć polarnych, rekonstrukcję wnętrza Stacji im. A. B. Dobrowolskiego na Antarktydzie Wschodniej oraz wystawę poświęconą Stacji im. H. Arctowskiego na Wyspie Króla Jerzego. Ponadto prezentujemy sprzęt techniczny używany podczas różnego typu prac badawczych, środki komunikacji: łodzie pontonowe, skuter śnieżny, sanie nansenowskie, samochód terenowy, a także unikatowy egzemplarz śmigłowca Mi-2, używanego na stacji polarnej A. B. Dobrowolskiego w latach 70. Mamy także wyposażenie pracowni kartograficznej z pełnym oprzyrządowaniem do rysowania map w oparciu o analogowe fotografie stereoskopowe
– mówi dr Piotr Kondraciuk, dyrektor Muzeum Badań Polarnych w Puławach.
Placówka także pełni funkcję edukacyjną, organizując lekcje muzealne oraz spotkania i wykłady dla wszystkich grup wiekowych. Przy muzeum działa redakcja pisma „Biuletyn Polarny” wydawanego od lat 90., znajduje się tu również siedziba Polskiego Klubu Polarnego. W 2025 roku po raz pierwszy odbyła się w tym miejscu 40. edycja Sympozjum Polarnego pod hasłem „Arktyka i Antarktyka w krytycznym punkcie zmian” – tradycyjnej konferencji organizowanej od lat 70., integrującej środowisko polskich polarników i miłośników regionów zimnych.
Miejsce z duszą
Choć strefy podbiegunowe kojarzą się z miejscami oddalonymi i nieprzyjaznymi, pracownicy muzeum skutecznie ocieplają ich wizerunek, organizując i angażując się w rozmaite inicjatywy – nie tylko o charakterze ogólnopolskim, ale również lokalnym.
Muzeum bierze udział w wydarzeniach cyklicznych takich jak Noc Muzeów, Przegląd Polskich Filmów Polarnych, miejscowych festiwalach i piknikach (m.in. II Lubelski Dzień Dziecka, Dzień Otwarty Nadleśnictwa Puławy, Lubelska Wystawa i Targi Zoologiczne ZOOPARK 2026). Prowadzi również własną działalność wydawniczą – w ostatnim czasie ukazały się takie pozycje jak np. „Pierwsza Wyprawa Antarktyczna PAN z budową stacji polarnej w tle” Mariana Adama Skowrona czy „Arktyka Antarktyka. Życie wśród lodów” Kazimierza Sierakowskiego, będące wspomnieniami uczestników dawnych wypraw polarnych. Publikacje są dostępne (wraz z ofertą polarnych pamiątek) w sklepiku muzealnym.
Prezentujemy także wystawy czasowe. W okresie wakacyjnym można oglądać wystawy „Antarktyka i Arktyka w fotografii Lucjana Nowosielskiego”, „Heading nowhere / Zmierzając donikąd” norweskiej rzeźbiarki Bente Kluge, Zmierzając donikąd, a także wystawę o badaniach na Grenlandii w latach 30. ubiegłego wieku Aleksandra Kosiby i Alfreda Jahna. Ofertę wystawienniczą muzeum wzbogacają filmy i prezentacje, a także okulary VR, przenoszące zwiedzających w wirtualny świat obszarów polarnych. Dla grup zorganizowanych (kolonie, półkolonie) istnieje także możliwość zorganizowania warsztatów muzealnych
– zachęca dr Kondraciuk.
Współpraca ze środowiskiem naukowym
Muzeum jest otwarte na współpracę z polskim i zagranicznym środowiskiem naukowym w zakresie organizowania konferencji czy prowadzenia wspólnych projektów. Współpracuje z jednostkami badawczymi prowadzącymi badania w rejonach polarnych (m.in. Instytut Geofizyki PAN, Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, Instytut Oceanologii PAN), a także innymi podmiotami takim jak Komitet Badań Polarnych przy Prezydium PAN czy Polskie Konsorcjum Polarne. Przy placówce działa również Rada Muzealna zrzeszająca polarników, naukowców, muzealników i przedstawicieli sektora kultury.
Muzeum Badań Polarnych udostępnione jest dla zwiedzających we wszystkie dni tygodnia z wyjątkiem poniedziałków, w godzinach 10:00-16:00.
Serdecznie zapraszam na stronę: mbppulawy.pl.
Zdjęcia pochodzą ze strony www i profilu na Facebooku MBP.
Dziękuję za wsparcie na Suppi.pl!
